Bu yazı 2024 mahalli İdareler Seçimlerinin son yazısıdır ve burada en başarılı sonuçları alan CHP’yi güçlü ve zayıf tarafları ile inceleyeceğiz;
Son seçimlerde, genel oy oranı dikkate alındığında,2002’den bu yana hiç geçemediği AKP’yi 2 puan farkla da olsa geçmiş, Özellikle Büyük şehirlerde çok başarılı olmuştur. Üstelik bir önceki yerel seçimde AKP ve MHP tarafından kazanılan belediyeleri bu sefer CHP kazanmıştır.
Bugün genel seçim olsa yanlışına hiç pirim vermemek gerekir. Seçmenler, çoğu zaman tersi iddia edilse de, genel seçimde partiler için, yerel seçimde belediye başkanları ve belediye meclisi için oy kullanırlar.
Seçim sonuçlarını inceleyen engin siyasi deneyimli köşe yazarları tek bir fikir üzerinde buluşamamışlar ortaya muhtelif görüşler çıkmıştır. Onlara göre bu durumun sebebi çeşitlidir
*Türkiye’de açlık sınırına çok yakın ve altında yaşamaya zorlanan 16 milyon emekli vardır. Her ne kadar bazı anketlere göre ki bunlar iktidara yakın kuruluşlardır, Emeklilerin %65 i AKP ye oy vermişse de, bu sefer öyle olmamış her kime oy vermiş olurlarsa olsunlar, açlıkla yaşamaya mahkum edilip tercihlerini zenginlerden yana kullanan bu iktidara çektikleri sıkıntıları ödetmişlerdir.
*Emekliler dışında, sabit gelirlilerinin büyük bir bölümünün, AKP yönetiminin “İtibarda tasarruf olmaz ”özdeyişi” ile aşırı ve lüks harcamalara girişmesi, tabanda oy kaymalarına sebep olmuştur.
*Bundan önceki seçimlerde sonuç belirleyici olan milliyetçi partiler büyük oy kayıplarına uğramış, Merkez sağ partiler ise yeni kan arayışı ile yükselişe geçen CHP tarafından adeta yok edilmişlerdir. Cumhur ittifakının kadim ortağı MHP’nin düştüğü durum ayrıca incelenmesi gerekli bir konudur.
*İyi Parti de bir türlü siyasi istikrarın yakalanamayışı, Genel Başkan Akşener’in izlediği inişli çıkışlı yol, bana göre, tabanda bir tepki doğurmuş MHP’nin de kışkırtmalarıyla partinin oyları gidecek yer bulamadığı için CHP ye kaymıştır.
*Devletle olan akçalı İşlerde, büyük yolsuzluk söylentileri, bana göre, seçmenin sabrını taşırmış ve yerel yönetimleri değiştirmeye kara veren seçmen bu değişikliği yapmıştır.
*Yıldızı mevcut yönetimle bir türlü barışmayan genç oylar, yapılan bütün yanlışları görmüş izlemiş, bana göre, sonunda kararını vererek Mevcut iktidarın hareket alanını daraltmış ve gereken uyarıyı bu şekilde yapmıştır. Bunun anlamı ,gücümü hafife alma, ülke yönetiminde gerekli radikal değişiklikleri yapmaz isen ilk genel seçimde seni siyasi hayattan silerim ANAP’ ın halin dönersin dir.
*Yukarıda belirtilen alternatiflerden hiçbiri olmamış, ancak hepsinin bileşkesinin yarattığı dip dalga 22 yıllık AKP iktidarına ciddi bir son uyarı vermiştir.
Sayılan bu seçeneklerden genç oyların durumu hakkında, ünlü bir araştırma şirketinin yaptığı kapsamlı bir araştırma vardır. Ve bu araştırmanın sonuçlarına mutlaka bir göz atmak gerekir.
18-30 yaş arası seçmenin profili
Genç oylar olarak tanımlanan bu gurup seçmen, siyasete ilgi duymazlar, Kutuplaşmadan, partizan eğilimlerden rahatsızlık duyarlar
%30 u siyasi görüşlerini değiştirip başka partiye oy verebilirler ve bu durumu partiler futbol takımı değildir, sahada güzel oynamaları değil fikirlerini açıkça anlatmaları ve bu fikirler akılcı ve uygulanabilir olması önemlidir, derler.
Toplum genelinin %39 u genç seçmenin ise %50 si kendisini Atatürkçü olarak tanımlar.
Toplum genelinde Muhafazakâr düşünce ve davranışlar, %24 iken bu gurup seçmende oran %12 dir
Türkiye’nin nüfusu 85.4 milyondur.18 30 yaş arası seçmenler ise 16,8 milyon olup toplam seçmen sayısının %20 sine karşılık gelmektedir. Birleştiğinde karşı koyulamayacak bir güçtür. Dar ve sabit gelirlilerin sıkıntıları ve genç oylar beraber okunduğunda dip dalganım nereden başladığı çok daha iyi anlaşılabilmektedir.
Genç oyların siyasi yelpazeyi değiştirecek kadar güçlenmesinin bir diğer sebebi Tuhaf ama, TÜİK istatistiklerinde saklıdır.2008 de lisans ve lisans üstü diploma sahiplerinin oranı %5.46 iken 2022 de %16 ya çıkmıştır. Bu gençlerin bilgi kaynaklarının, siyasilerin biz gariplere satmaya çalıştıklarından farklı olması neredeyse 30 milyon seçmene ayni kadronun kül yutturamaması olarak son seçimlerde sergilenmiştir
Son birkaç kelimede AKP ne yapmalıdır olacaktır. Financial Times a göre
“Tek kişinin iradesinin devlete hâkim olduğu politikalar terk edilmez ise partinin ve yönetici kadroların siyasi ömürleri kısalacaktır.”
hulkiergun 