2024 Mahalli İdareler seçim sonuçları:
Genel Tablo
Toplam Seçmen: 61,43 milyon
Kullanılan Oy :48,26 milyon
Geçerli oy : 46,07 milyon
Katılma oranı : %78
Seçime Katılmayan: 13.2 Milyon
Oran : %21,5
Geçersiz Oy : 2.4 Milyon
Oran : %4
Siyasi Partilerin aldıkları toplam oy oranı
CHP: %37,8 AKP: %35,5 YRP: %6,2 DEM: %5,7 MHP: 4.9
İYİ: %3,8 ZAFER PARTİSİ: %1,65 SAADET: %1.08
Seçime katılan diğer 10 parti %1 in altında oy aldığından ve sonucu değiştiremeyeceğinden dikkate alınmamıştır.
Siyasi Partilerin kazandıkları belediye başkanlıkları
Büyükşehir Belediye Başkanlıkları
CHP:14 YRP:1 MHP:0
AKP:12 DEM:3 İYİ:0
Şehir/İlçe/Belde Belediye Başkanlıkları
CHP:21/337/61 YRP:1/39/24 MHP:8/122/98
AKP:12/356/169 DEM:7/65/16 İYİ:1/24/7
NOT: Yukarıdaki rakamlar sandıkların tamamının açıldığı anı yansıtmaktadır. Ancak AKP her kaybettiği sandık için ayrı itiraz dilekçesi düzenlediğinden son durumda, özellikle ilçe ve belde belediyelerinde değişiklikler olabilir.
31.Mart.2024 de yapılan ve resmi adı Mahalli idareler seçiminde yukarıdaki veriler kullanılarak nasıl bir sonuca ulaşılabilir, bu yazının ana konusudur. Mevcut durumda aşağıdaki sonuçlar tek tek ele alınmalıdır
*Seçimlerde CHP büyük bir zafer kazanmıştır
* CHP büyük zafer kazanmamıştır, oy artışı iyice kötüleşen ekonomik duruma AKP tabanının gösterdiği tepkidir.
*AKP ile birlikte bütün sağ partiler oy kaybetmiştir. Ancak YRP oy oranları dikkate alındığında kazanan tek partidir.
*YRP deki oy artışını fazla abartmamak gerekir.20 yıldır inatla “camileri ahır yapan CHP ye oy vermenin vebali olur, verenin ahireti yanar” söylemi protesto oylarının CHP yerine YRP ye kayması gözlemlenmiştir. Saadet partisinin bu seçimlerde önceki seçimlerde CHP ile ortaklık yapması, bu seçimlerde partinin neredeyse yok olmasına sebep olmuştur.
Bu alternatifleri de göz önüne alarak 2024 seçimlerde partiler tek tek incelenirse;
AKP
AKP 2023 seçimlerinde,18,6milyon oy,2024 seçimlerinde 14,9 Milyon oy almıştır. Partinin net kaybı 3,8 milyon oydur ve bu %6,4 lük bir orana karşılık gelmektedir. Seçmenlerin davranış modelleri incelendiğinde genel seçimlerle yerel seçimlerde verilen oylar birbirinden farklı olabilir. Yerel seçimlerde daha ziyade adayların kişilikleri ve önceki çalışmaları ön plana çıkmaktadır. Ancak son seçimde özellikle Ekonomi hedef alınarak o kadar yoğun bir propaganda yapılmıştırki,2024 seçimlerine sadece yerel seçim gözlüğü ile bakamayız hatta bu seçimin yerel seçim adlı genel seçim olduğunu bile söyleyebilmek yanlış olmaz.
Sonuçlara ittifaklar açısından bakıldığında, Cumhur ittifakı 2023 seçimlerinde %42,6 oy almış, son seçimde ise bu oran %35,8 e düşmüştür.Net kayıp 6 milyon civarında olup, bu oy kaybı %8 lik bir kayba karşılık gelmektedir.
2024 seçimlerinde 13,2 milyon seçmen oy kullanmamıştır ve bu %21,5 lik bir orana karşılık gelmektedir.2023 seçimlerinde bu oran %11,1 idi ve 6.8 milyon seçmen oy kullanmamıştı.
Oy kullanmayanların büyük çoğunluğunun özellikle ekonomik sebeplerden AKP li olduğunu varsaymak mümkündür. Ancak doğru değildir ve bilimsel de değildir.
Seçim sonuçlarının analizinin bu veri tabanına göre yapılması büyük resmin görülmesini genelde engellediğinden bu yöntem dünyada ve bizde fazla kullanılmamaktadır.
Sonuçta sorulacak soru AKP’nin kaybettiği 3,8 milyon oy neredir. Aslında doğru soru Cumhur ittifakının kaybettiği %8’e denk gelen altı milyon oy nerededir.
Bu soruların cevabını ve CHP’deki gelişmeyi bir sonraki yazıda ele alacağız.
Şehir Belediye Başkanlıkları
.