İsrail Neden Önemli?

Bazı ülkeler vardır, Coğrafi konumları nedeniyle stratejik derinliğe sahiptirler ve çok önemlidirler. Onları kimse yerinden oynatamayacağına göre son sözde mutlaka söyleyecek bir şeyleri vardır. İsrail, Ortadoğu’nun siyaseten çok karışık yerlerinden birinde420 km boyunds,135 km eninde dar şerit gibi yerleşmiş, küçük bir ülkedir. Bir ucundan ötekine uzaklığı 420 km olan bir ülke nin stratejik derinliği olmaz bu nedenle sadece coğrafi konum olarak önemli bir ülke sayılabir stratejik nedenlerle bu ölçüde önemli değildir. İsrail in Stratejik konumu ne iyidir ne de kötü ancak Doğu Akdeniz’in petrol ve doğal gaz açısından zengin bir bölgesinde kıyısı ve limanları vardır. İlk bakışta sıradan gözüken istatistikler farklı bir şey söylemezken, bu ülkenin uluslararası güç sisteminde ayrıcalıklı bir konuma sahip olduğu görülmektedir.

Güncel Makroekonomik Görünüm (2023–2024)

– 2022’de büyüme %6 civarında iken, 2023’te savaş ve belirsizliklerin etkisiyle %2 seviyesine gerilemiştir.
– 2024 için farklı tahminler bulunmakta: %0,9–1 arasında veya OECD projeksiyonlarına göre %3 civarında.
– 2023’ün son çeyreğinde ekonomi %20 daralmış, tüketim %27, yatırımlar %70 gerilemiştir.

Enflasyon, İşsizlik ve Borçlanma

– Enflasyon: 2023’te %3,8; 2024’te %3,1 civarında.
– İşsizlik: Savaş koşullarına rağmen %3 seviyesinin altındadır.
– Kamu borcu: 2022’de GSYİH’nın %61’i, 2024 sonunda %66–69 seviyesine yükselmiştir.
– Bütçe açığı savaş nedeniyle genişlemiştir.

Teknoloji, AR-GE ve Yapay Zekâ

– AR-GE harcamaları GSYİH’nin %5’i civarında olup dünyanın en yüksek oranlarından biridir.
– Yüksek teknoloji sektörü ekonominin %12’sini oluşturmaktadır.
– Yapay zekâ yatırımları 1,5 milyar USD seviyesindedir.
– Ekim 2023 saldırılarından sonra İsrail Borsası dolar bazında %80 artış göstermiştir.

Özet Tablo

Büyüme ve GSYİH	2023: %2, 2024: %0,9–1, OECD projeksiyonu %3 civarı
Çeyreksel Daralma	2023 Q4: %20 küçülme, tüketim %27, yatırım %70 düşüş
Enflasyon	2023: %3,8; 2024: %3,1
İşsizlik	~%3 (çok düşük)
Kamu Borcu & Açık	2022: %61; 2024: %66–69; açık genişledi
AR-GE & Teknoloji	AR-GE: %5 GSYİH, Yüksek teknoloji: %12, AI yatırım: 1,5 milyar USD
Borsa Performansı	Ekim 2023 sonrası dolar bazında %80 artış

Anlaşılamayanlar dizisi sadece İsrail in aldığı uluslararası politik destek değildir. Örnek olarak devletlerin orta ve uzun vadeli borçlanma sınırlarını belirleyen kredi derece kuruluşlarını notların dada tuhaflıklar vardır. Türkiye’ye devamlı satılan Cari açığını çok fazla, onu düşürün en azından not görümünüz düzelir gibi anlamsızlıklar yumağıdır 100 milyar dolar dışborç,10 milyar dolar cari Açık ve üstü kazındıkça çıkacak daha pek çok olumsuzluk varken+ İsrail’in notu A+  dır.

Bu 2014’teki verilere göre hazırlanmış bir yorumdur 2024 için son çeyrek rakamları belli olmamakla birlikte bu sene10-15 milyar dolar cari fazla verilecektir. Ve üç rating kuruluşundan ikisinin notu savaşa rağmen değişmemiştir. Moody s ise Baa1 e indirmiştir. 2014 de cari açığa rağmen verilen önceki a sınıf notların dört basamak altındadır. Sanırım bu üç değerlendirme kuruluşu bazı alanlarda ortak çalışabilmektedirler ve bu seneki operasyonun amacı, savaş suçu işlemiş ve bunu sürdüren; İsrail’e kimse dokunamaz algısını kuvvetlendirmektir. Bu ise çekmektedirler. Bu çok ABD’nin bölge çıkarlarını maksimize etmek planının bir parçasıdır ve Başkan Trump bu konuda tamamı aşırı dincilerden oluşan bir gurubu ki Başbakan Netanyahu ile savunma bakanı gurubun başını çekmektedirler .Bu destek sayesinde israel ABD de n her istediğini almaktadır. Bize engelleyici olarak gösterilen kongre ise İsrail gündeme gelince aranan veya istenen hemen yapılmaktadır