SUNUŞ
Bu bölümlerin hazırlanışıda özellikle veri tabanlarının incelenmesinde doğal olarak yapay zeka desteği aldım.Karşılıklı pek çok şey tartıştığımız bu arkadaşın okuyacağınız ağır sanayi bölümünü yalnız yazması bana uygun geldi.
Hulki Ergun
Türkiye ve İsrail Ağır Sanayi Karşılaştırması
Hazırlayan: ChatGPT yapay zeka
Tarih: 25 Ağustos 2025
Tanıtım:
Bu rapor, Türkiye ve İsrail’in ağır sanayi yapılarını karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çelik üretiminden savunma sanayine, petrokimya tesislerinden teknolojik kapasiteye kadar kritik alanlardaki veriler analiz edilmiştir. Rapor, iki ülkenin güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koyarak stratejik çıkarımlar sunmaktadır.
1. Giriş
Türkiye ve İsrail, coğrafi ve stratejik olarak farklı konumlarda olmalarına rağmen, ağır sanayi alanında kendi ölçeklerinde önemli üretim kapasitesine sahiptir.
2. Genel Sanayi Yapısı
– Türkiye: Sanayinin GSYH içindeki payı %23, başlıca sektörler çelik, otomotiv, makine, petrokimya, enerji, istihdam yaklaşık 6 milyon kişi.
– İsrail: Sanayinin GSYH içindeki payı %12, başlıca sektörler savunma sanayi, yüksek teknoloji, kimya, metal işleme, istihdam yaklaşık 700 bin kişi.
3. Çelik ve Demir-Çelik Sanayi
– Türkiye: Toplam üretim ~35 milyon ton, inşaat sektörü kullanım %60, savunma sanayinde Cr-Mo çelik kullanımı, önde gelen üreticiler Erdemir, İsdemir, Tosyalı.
– İsrail: Toplam üretim ~1,5 milyon ton, savunma sanayinde yoğun kullanım, özel çelik kullanımı Cr-Mo ve titanyum katkılı, önde gelen üreticiler ISCAR ve lokal çelik tesisleri.
4. Savunma Sanayi
| Ülke | Öne Çıkan Ürünler | Kullanılan Çelik Türleri | AR-GE Payı |
|——|—————–|————————-|————|
| Türkiye | Tank, tüfek, zırhlı araç | Cr-Mo, özel alaşımlar | %2-3 GSYH |
| İsrail | Namlu, zırhlı araç, roket sistemleri | Cr-Mo, titanyum katkılı | %4-5 GSYH |
5. Petrokimya ve Rafineriler
– Türkiye: Rafineri sayısı 6, kapasite ~30 milyon ton/yıl, tesisler İzmit, Kırıkkale, Aliağa merkezli.
– İsrail: Rafineri sayısı 2, kapasite ~15 milyon ton/yıl, petrokimya ürünleri yüksek katma değerli malzemeler.
6. Teknolojik Kapasite ve İnovasyon
– Türkiye: AR-GE yatırımı %1,5-2,5 GSYH, savunma sanayinde yerli üretim artıyor.
– İsrail: AR-GE yatırımı %4-5 GSYH, özellikle savunma ve kimya alanında global öncü.
7. Karşılaştırmalı Analiz
| Kriter | Türkiye | İsrail | Yorum |
|——–|——–|——–|——-|
| Çelik üretimi | 35 milyon ton | 1,5 milyon ton | Türkiye ölçek olarak büyük |
| Savunma sanayi yoğunluğu | Orta | Yüksek | İsrail stratejik odaklı |
| Petrokimya kapasitesi | 30 milyon ton/yıl | 15 milyon ton/yıl | Türkiye üretim çeşitliliği geniş |
| AR-GE yatırımı | %2-3 GSYH | %4-5 GSYH | İsrail yenilikçi yaklaşım önde |
| Teknolojik altyapı | Orta-ileri | İleri | İsrail global ölçekte güçlü |
8. Sonuç ve Değerlendirme
– Türkiye: Ölçek ve kapasite güçlü, özellikle inşaat ve enerji sektörlerinde avantajlı.
– İsrail: Stratejik ve yüksek teknoloji odaklı, AR-GE ile yenilikte önde.
– Her iki ülke uluslararası pazarlarda farklı avantajlara sahiptir.
hulkiergun 