Türkiye ve İsrail Ağır Sanayi Karşılaştırması – SONUÇ RAPORU

Bu sonuç Raporu ,Trump politikalarını anlatmak amacıyla hazırlanan serinin son yazısıdır.Uzuncasüredir İsraili ve Türkiyeyi savaştırmak için plazalarda harcanan cabalara artık yenisinin eklenmemesi amacı gütmektedir

Hazırlayan:Hulki Ergun Yapay zeka veri desteği ile
Tarih: 25 Ağustos 2025


1. Giriş

Türkiye ve İsrail, coğrafi ve stratejik açıdan farklı konumlara sahip olmalarına rağmen, ağır sanayi alanında kendi ölçeklerinde dikkat çekici üretim kapasitesine ulaşmıştır. Türkiye tarihsel olarak ölçek ve kapasiteye, İsrail ise inovasyon ve savunma odaklı sanayileşmeye yönelmiştir. Bu rapor, iki ülkenin ağır sanayi yapısını karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir.


2. Çelik ve Demir-Çelik Sanayi

  • Türkiye: Yıllık üretim ~35 milyon ton. Kullanım alanı: %60 inşaat, %25 otomotiv ve makine, %15 savunma ve özel alaşımlar. Başlıca üreticiler: Erdemir, İsdemir, Tosyalı.
  • İsrail: Yıllık üretim ~1,5 milyon ton. Kullanım ağırlığı savunma sanayi ve yüksek teknolojiye yöneliktir. Özel Cr-Mo çelikler ve titanyum katkılı alaşımlar öne çıkar. Başlıca üreticiler: ISCAR ve küçük ölçekli tesisler.

Tablo – Çelik Üretimi ve Kullanım

ÜlkeYıllık ÜretimİnşaatOtomotiv/MakineSavunma
Türkiye~35 milyon t%60%25%15
İsrail~1,5 milyon t%30%20%50

3. Savunma Sanayi

  • Türkiye: Altay tankı, Bayraktar TB2, MİLGEM gemisi, Atak helikopteri. Savunma sanayi ihracatı 2024’te ~5,5 milyar $. AR-GE payı GSYH’nin %2–3’ü.
  • İsrail: Merkava tankı, Iron Dome hava savunma sistemi, Spike füzeleri, Heron UAV. Savunma sanayi ihracatı 2024’te ~13 milyar $. AR-GE payı GSYH’nin %4–5’i.

Tablo – Savunma Sanayi Karşılaştırması

ÜlkeÖne Çıkan ÜrünlerKullanılan Çelik TürleriAR-GE PayıYıllık İhracat (2024)
TürkiyeTank, İHA, deniz araçlarıCr-Mo, özel alaşımlar%2–3 GSYH~5,5 milyar $
İsrailTank, hava savunma, füzelerCr-Mo, titanyum katkılı%4–5 GSYH~13 milyar $

4. Petrokimya ve Rafineriler

  • Türkiye: 6 rafineri, toplam kapasite ~30 milyon ton/yıl. Tüpraş (İzmit, İzmir, Kırıkkale, Batman) ve STAR Rafinerisi önde.
  • İsrail: 2 rafineri, toplam kapasite ~15 milyon ton/yıl. Haifa ve Ashdod rafinerileri, kimyasal ürünlerde katma değer yüksek.

Tablo – Rafineri Kapasitesi

ÜlkeRafineri SayısıKapasite (milyon ton/yıl)
Türkiye6~30
İsrail2~15

5. Teknolojik Kapasite ve İnovasyon

  • Türkiye: AR-GE yatırımı GSYH’nin %1,5–2,5’i. ASELSAN, TUSAŞ, Roketsan gibi kurumlar öne çıkıyor. Teknoloji ağırlığı savunma ve otomotiv sektörlerinde.
  • İsrail: AR-GE yatırımı GSYH’nin %4–5’i. Rafael, IAI, Elbit Systems küresel lider. “Start-up Nation” olarak bilinen İsrail, inovasyonda dünya öncüsü.

6. Karşılaştırmalı Analiz

Tablo – Genel Karşılaştırma

KriterTürkiyeİsrailYorum
Çelik üretimi35 milyon ton1,5 milyon tonTürkiye ölçek avantajlı
Savunma sanayi yoğunluğuOrtaYüksekİsrail odaklı
Petrokimya kapasitesi30 milyon ton15 milyon tonTürkiye daha geniş
AR-GE yatırımı%2–3 GSYH%4–5 GSYHİsrail önde
Teknolojik altyapıOrta-ileriİleriİsrail global lider

7. Sonuç ve Değerlendirme

  • Türkiye: Büyük ölçekli üretim, güçlü işgücü ve geniş petrokimya kapasitesiyle bölgesel sanayi merkezi. Ancak yüksek teknoloji ve inovasyon yatırımlarını artırması gerekiyor.
  • İsrail: Yüksek AR-GE yatırımı, yenilikçi savunma sanayi ve teknoloji odaklı üretimle global ölçekte güçlü. Ancak kapasite sınırlı ve dış pazarlara bağımlı.
  • Stratejik Çıkarımlar:
    1. Türkiye’nin ölçek ve kapasite avantajı, İsrail’in inovasyon gücüyle tezat oluşturuyor.
    2. İki ülkenin güçlü yönleri birleştiğinde teorik olarak bölgesel sinerji yaratabilir, ancak siyasal koşullar bunu engelliyor.
    3. 2030’a kadar Türkiye’nin teknolojik yatırımlara, İsrail’in ise üretim kapasitesini çeşitlendirmeye odaklanması bekleniyor.