Fransa da yaklaşık iki senedir süregelen siyasal istikrarsızlık, bir türlü kontrol edilemiyor. Bu yazı dizisinde artık iyiden iyiye çatışma boyutuna ulaşmak üzere olan sivil itaatsizlik eylemlerinin sebep ve sonuçlarını inceleyeceğiz.

Siyasetten aramızın her zaman iyi olmadığı bu ülkede,, toplumsal kalkışmaların ana tetikleyicisi, resmi istatistiklerde orta düzeyde görünen fakat günlük yaşamda derinleşen gelir dağılımı adaletsizliği ile özellikle göçmen kökenli gençler arasında yüksek seyreden işsizlik oranlarıdır. Bu yapısal kırılganlık, hükümetin emeklilik yaşını yükseltme kararıyla birleşerek, toplumun geniş kesimlerinde “sosyal sözleşmenin bozulduğu” algısını güçlendirmiştir. Böylece ekonomik adaletsizlik, gelecek kaygısı ve sosyal güvensizlik, Fransa’daki kitlesel kalkışmaların en güçlü yakıtı haline gelmiştir

18 Ayda Fransa’da dört farklı başbakanın görevden ayrılması, ülkenin siyasi sisteminde ciddi bir istikrarsızlık görüntüsü yaratmıştır. Bu süreçte başbakanların istifalarının temel nedenleri; seçim sonrası çoğunluk sağlanamaması, bütçe krizleri, güvenoyu kayıpları ve Cumhurbaşkanı’nın kabine değişikliği talepleri olmuştur. Sürekli değişen hükümet yapısı, parlamenter çoğunluğun parçalanmışlığı ve kamuoyunda artan toplumsal tepkilerle birleşince, yürütmenin etkinliği zayıflamış, karar alma süreçleri yavaşlamıştır. Bu durum Fransa’da hem ekonomik reformların uygulanmasını hem de Avrupa Birliği içindeki liderlik rolünü olumsuz etkileyen bir faktör olarak dikkatle izlenmektedir.

Bu süreçte toplumsal hareketler yoğun bir seyir izledi; işçi grevleri, öğrenci protestoları, emeklilik ve emek reformları karşıtı eylemler ile çevresel ve “sarı yelekliler” gibi kitlesel hareketler özellikle büyük şehirlerde sık gerçekleşti. Olayların ölü bilançosu oldukça sınırlı olup, genellikle ciddi kazalar veya izole şiddet olaylarıyla sınırlı kaldı. Yaralanmalar ise daha yaygın olup, polis müdahaleleri ve çatışmalar sırasında onlarca ila yüzlerce kişi yaralandı; büyük protestolarda bu sayı 200-300 civarına ulaşabiliyor. Polis müdahalesi genellikle CRS ve jandarma tarafından yürütülüyor; göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve cop kullanımıyla kalabalık kontrol altına alınmaya çalışılıyor. Dağılmayan gruplara karşı barikatlar ve çevreleme uygulaması sık görülürken, orantısız güç kullanımı zaman zaman uluslararası eleştiriler konusu oldu. Bununla birlikte Fransa’da protesto hakkı anayasal olarak korunduğundan, önceden izinli yürüyüş ve mitinglerde polis müdahalesi daha kontrollü gerçekleşiyor. Sonuç olarak, toplumsal olaylar ölü sayısı açısından sınırlı, yaralanma açısından değişken olmakla birlikte hem hükümet politikaları hem de polis stratejileri açısından önemli bir gündem unsuru oluşturmaktadır

Bu arada beni tanıyan toplumun her kesiminden dostlar sürekli ayni soruyu bıkmadan usanmadan soruyorlar,

“Onca problem ve onca yoksulluk varken neden Fransa”

İşte cevabı;

Derdim çok diye öyle sızlanma
Elbet her derdin bir dermanı var
Nerde kaldı diye sabırsızlanma
Sabret her şeyin bir zamanı var

Hacı Timurtaş

FRANCE 1 (English Edition)

France’s Escalating Political and Social Instability

For nearly two years, France has been struggling with a persistent political instability that has proven increasingly difficult to manage. This series seeks to analyze the causes and consequences of the civil disobedience movements that are now verging on outright confrontation.

In a country where political engagement has always been ambivalent, the principal drivers of recent social upheavals can be traced to two interconnected structural weaknesses: the widening disparity in income distribution—despite official data depicting it as moderate—and the persistently high unemployment rates among young people of immigrant background. This structural fragility, combined with the government’s decision to raise the retirement age, has strengthened the widespread perception that France’s long-standing “social contract” has been breached. Consequently, economic inequality, social insecurity, and uncertainty about the future have become the primary catalysts for the wave of mass mobilizations across the country.

Within the last eighteen months, France has witnessed the resignation of four different prime ministers, creating a striking image of systemic instability. The principal causes behind these resignations include the inability to secure a parliamentary majority following elections, recurring budgetary crises, losses of confidence votes, and presidential demands for cabinet reshuffles. The continual reconfiguration of the executive branch, coupled with a fragmented parliament and mounting public dissent, has weakened governmental effectiveness and slowed decision-making processes. As a result, the implementation of economic reforms has been hindered, and France’s leadership position within the European Union has been adversely affected.

During this period, social movements have intensified both in scale and frequency. Labor strikes, student protests, demonstrations against pension and labor reforms, and large-scale mobilizations such as the environmental and “Yellow Vest” movements have become recurring features of French public life, particularly in major urban centers. Fatalities remain limited, largely confined to isolated incidents; however, injuries are far more common, often numbering in the hundreds during major confrontations between protesters and security forces. Riot control operations, led by the CRS and gendarmerie, typically involve the use of tear gas, water cannons, and batons. Tactics such as barricading and encirclement are frequently employed, and allegations of disproportionate use of force have at times attracted international criticism.
Nevertheless, as the right to protest is constitutionally protected, pre-authorized demonstrations generally encounter more restrained police responses. Overall, while the number of fatalities remains relatively low, the recurring injuries and sustained scale of mobilization have turned public unrest into a persistent focal point of both policy debate and security strategy.

Meanwhile, acquaintances from various segments of society continue to ask me, time and again:
“With so many problems elsewhere, why focus on France?”

Here lies my answer:

Do not lament your many troubles,
For every affliction bears its remedy.
Be not impatient, wondering where relief may be—
Be patient; for all things unfold in their own time.
— Hacı Timurtaş