The National Security Strategy published by the United States in December 2025 explains, without hiding behind conventional diplomatic language, how Washington intends to manage the world from now on. The document’s central idea is simple: the United States will remain at the centre of the global order, but it will no longer bear alone the military, political and economic costs of keeping that order in place.

The expression used in the document is “burden-sharing.” Yet the system it describes is not so much about sharing the burden equally as it is about transferring as much of it as possible to allies and partners. Countries are being asked to assume primary responsibility for security in their own regions.

Washington is not withdrawing under this new arrangement. It is merely changing its position. Instead of being the state that fights on the front lines, pays for reconstruction and assumes the political risks, it is becoming the state that designs the system, brings the parties together, distributes the responsibilities and oversees the results.

The National Security Strategy makes no attempt to conceal this either. It states that the United States will act as a “convener and supporter,” while regional responsibilities will be assumed by its partners. Countries willing to accept greater responsibilities are promised trade advantages, technology-sharing and preferential access to defence procurement. In other words, Washington will establish new partnerships, place certain prospects of gain before its partners and, in return, transfer to them a portion of the security obligations determined by Washington itself.

This policy is even more clearly visible in the section dealing with the Middle East. Even the title of that section is sufficiently revealing: “Shift the Burdens, Build the Peace.” The United States does not want the energy resources of the Persian Gulf to fall into the hands of a hostile power, the Strait of Hormuz or the Red Sea to be closed, or Israel’s security to be placed in danger. These remain fundamental American interests. What Washington no longer wishes to do is pay the entire cost of protecting those interests from its own budget.

The new governance and reconstruction arrangement prepared for Gaza is one of the first major applications of this approach. While the chairmanship and strategic supervision of the Board of Peace will remain in Washington, Gaza’s day-to-day administration is to be entrusted to technocrats, security is to be provided by an international stabilisation force, and the necessary funds for reconstruction are to be raised from regional countries and international capital.

The Board’s responsibilities are not limited to administration and security. Reconstruction, attracting investment, large-scale financing and the mobilisation of capital are also integral parts of the system. The United States thus prepares the plan, establishes the administrative structure and retains political control, while leaving a substantial part of the military risk, administrative responsibility and cost of reconstruction to other countries.

The Mecca Joint Defence Agreement is the second major regional arrangement to emerge during the same period. Signed by Türkiye, Saudi Arabia and Pakistan on 7 August 2026, the agreement accepts that an armed attack against any one of the parties will be regarded as an attack against all three. Saudi Arabia, with its economic strength and energy resources; Türkiye, with its military capacity and defence industry; and Pakistan, with its large army and the shadow of its nuclear deterrence, have thus come together within a new security structure.

The declared scope of the agreement is not limited to political solidarity. It provides for the establishment of high-level military and political coordination mechanisms, joint exercises in the land, maritime, air and cyber domains, and the development of joint production and technology transfers in the defence industry. Responsibility for securing the Middle East is increasingly being left to the states of the region itself.

There is no publicly disclosed document directly demonstrating that the Mecca Agreement was prepared or directed by Washington. Nevertheless, there is a striking degree of consistency between the consequences of the agreement and the United States National Security Strategy. Three American partners are assuming greater military and financial responsibility for the security of their own region, while Washington preserves its position at the centre of the system through alliances, arms sales, technology, intelligence and diplomatic influence.

The issue, therefore, is not an American withdrawal from the region. The United States intends to reduce its military burden while maintaining its political and economic control. Washington’s objective is not to abandon the Middle East, but to manage it at a lower cost.

Moreover, transferring responsibility for regional security to the countries of the region will not cause the United States any economic loss. On the contrary, new defence arrangements will create new requirements for weapons, technology, training, maintenance and logistics. The presidential executive order issued in February 2026, which calls for the creation of an “America First Arms Transfer Strategy,” explicitly states that foreign arms purchases and foreign capital will be used to expand the production capacity of the American defence industry. Regional countries will acquire more weapons, spend more money and assume greater political risks in order to perform their new duties. A substantial share of this expenditure will flow back into American industry.

The emerging order can be summarised clearly: others will pay for the reconstruction of Gaza, soldiers from other countries will provide its security, regional states will bear the initial risks of regional conflicts, and a substantial proportion of the weapons required by the new defence systems will be purchased from the United States. In return, Washington will continue to design the political architecture, direct the economic opportunities and define the boundaries of the security order.

In other words, the United States is shifting the costs, but it is not preparing to share the profits.

Yet one final question must be asked:

Why have the participating countries accepted—with such eagerness and, at times, even enthusiasm—arrangements that impose such heavy military, economic and political obligations in the name of rebuilding the region and ensuring its security?

States do not assume the costs of plans prepared by others so readily unless they expect to receive something of considerable value in return. If the publicly disclosed benefits do not compensate for the risks being assumed, there is reason to suspect that the true balance sheet of these agreements contains other items that have not yet been revealed.

What has been promised to the participating countries? Trade privileges, technology transfers, security guarantees or regional spheres of influence—or perhaps a new series of concessions and reciprocal commitments of which we are not yet aware?

The declared obligations are plain to see. What remains undisclosed is the true price paid in return for accepting those heavy obligations.

Amerika Birleşik Devletleri’nin Aralık 2025’te yayımladığı Ulusal Güvenlik Stratejisi, Washington’un bundan sonra dünyayı nasıl yönetmek istediğini alışılmış diplomatik ifadelerin arkasına saklamadan açıklamaktadır. Belgenin temel düşüncesi basittir: Amerika küresel düzenin merkezinde kalacak, ancak bu düzeni ayakta tutmanın askerî, siyasi ve ekonomik maliyetini artık tek başına üstlenmeyecektir.

Belgede kullanılan ifade “yük paylaşımı”dır. Fakat anlatılan sistem, yükün eşit biçimde ülkelerin kendi bölgelerinin güvenliğinde birincil sorumluluğu üstlenmeleri istenmektedir.

Washington bu yeni düzende geri çekilmemektedir. Yalnızca bulunduğu yeri değiştirmektedir. Cephede savaşan, yeniden yapılanmanın parasını ödeyen ve siyasi riskleri üstlenen devlet olmaktan çıkıp sistemi kuran, tarafları bir araya getiren, görevleri dağıtan ve sonuçları denetleyen devlet hâline gelmektedir.

Ulusal Güvenlik Stratejisi bunu da saklamamaktadır. Amerika’nın “toplayıcı ve destekleyici” olacağı, bölgesel sorumlulukların ise ortaklar tarafından üstlenileceği belirtilmektedir. Daha fazla sorumluluk kabul eden ülkelere ticari kolaylıklar, teknoloji paylaşımı ve savunma tedarikinde ayrıcalıklar vaat edilmektedir. Başka bir ifadeyle Washington yeni ortaklıklar kuracak, ortaklarının önüne bazı kazanç ihtimalleri koyacak ve karşılığında güvenlik yükümlülüklerinin kendi belirlediği bir bölümünü onlara devredecektir.

Bu politika Ortadoğu bölümünde daha açık görülmektedir. Belgenin bu bölümünün başlığı bile yeterince açıklayıcıdır: “Yükleri Kaydır, Barışı İnşa Et.” Amerika, Basra Körfezi’ndeki enerji kaynaklarının düşman bir gücün eline geçmesini, Hürmüz Boğazı ile Kızıldeniz’in kapanmasını ve İsrail’in güvenliğinin tehlikeye düşmesini istememektedir. Bunlar Washington’un vazgeçmediği temel çıkarlardır. Vazgeçtiği şey, bu çıkarları korumanın bütün maliyetini kendi bütçesinden ödemektir.

Gazze için hazırlanan yeni yönetim ve yeniden yapılanma düzeni bu anlayışın ilk büyük uygulamalarından biridir. Barış Kurulu’nun başkanlığı ve stratejik denetimi Washington’da kalırken, Gazze’nin günlük yönetiminin teknokratlara bırakılması, güvenliğin uluslararası bir istikrar gücü tarafından sağlanması, yeniden yapılanma için bölge ülkelerinden ve uluslararası sermayeden kaynak toplanması öngörülmektedir.

Kurulun görev alanları arasında yalnızca yönetim ve güvenlik bulunmamaktadır. Yeniden yapılanma, yatırım çekilmesi, büyük ölçekli finansman ve sermaye seferberliği de sistemin parçasıdır. Böylece Amerika planı hazırlamakta, yönetim yapısını kurmakta ve siyasi denetimi elinde tutmakta; askerî riskin, idari sorumluluğun ve yeniden yapılanma maliyetinin önemli bölümünü başka ülkelere bırakmaktadır.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması da aynı dönemde ortaya çıkan ikinci büyük bölgesel düzenlemedir. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından 7 Ağustos 2026’da imzalanan anlaşma, taraflardan birine yapılacak silahlı saldırının üçüne birden yapılmış sayılmasını kabul etmektedir. Böylece Suudi Arabistan ekonomik gücü ve enerji kaynaklarıyla, Türkiye askerî kapasitesi ve savunma sanayisiyle, Pakistan ise büyük ordusu ve nükleer caydırıcılığının gölgesiyle yeni bir güvenlik yapısında birleşmiştir.

Anlaşmanın açıklanan uygulama alanı yalnızca siyasi dayanışma değildir. Üst düzey askerî ve siyasi koordinasyon mekanizmalarının kurulması, kara, deniz, hava ve siber alanlarda ortak tatbikatlar yapılması, savunma sanayisinde ortak üretim ve teknoloji aktarımının geliştirilmesi öngörülmektedir. Ortadoğu’nun güvenliğini sağlama görevi giderek bölgenin kendi devletlerine bırakılmaktadır.

 Mekke Anlaşması’nın Washington tarafından hazırlandığını veya yönetildiğini gösteren kamuoyuna açıklanmış doğrudan bir belge yoktur. Fakat anlaşmanın ortaya çıkardığı sonuç ile ABD Ulusal Güvenlik Stratejisi arasında dikkat çekici bir uyum bulunmaktadır. Üç Amerikan ortağı, kendi bölgelerinin güvenliği için daha fazla askerî ve mali sorumluluk üstlenmekte; Washington ise ittifaklar, silah satışları, teknoloji, istihbarat ve diplomatik nüfuz yoluyla sistemin merkezindeki yerini korumaktadır.

Bu nedenle mesele Amerika’nın bölgeden çekilmesi değildir. Amerika bölgedeki askerî yükünü azaltırken siyasi ve ekonomik denetimini sürdürmek istemektedir. Washington’un hedefi Ortadoğu’yu terk etmek değil, daha düşük maliyetle yönetmektir.

Üstelik güvenliğin bölge ülkelerine devredilmesi Amerika’yı ekonomik bakımdan zarara uğratmayacaktır. Tam tersine, yeni savunma düzenleri yeni silah, teknoloji, eğitim, bakım ve lojistik ihtiyaçları yaratacaktır. Şubat 2026’da yayımlanan ve “Önce Amerika Silah Transferi Stratejisi”nin oluşturulmasını öngören başkanlık kararnamesi, yabancı ülkelerin silah alımlarının ve yabancı sermayenin Amerikan savunma sanayisinin üretim kapasitesini genişletmekte kullanılacağını açıkça belirtmektedir. Bölge ülkeleri daha fazla silahlanacak, daha fazla para harcayacak ve üstlendikleri yeni görevler için daha fazla siyasi risk alacaktır. Bu harcamaların önemli bir bölümü ise Amerikan sanayisine dönecektir.

Ortaya çıkan düzenin özeti açıktır: Gazze’nin yeniden kurulmasının parasını başkaları ödeyecek, güvenliğini başkalarının askerleri sağlayacak, bölgesel çatışmaların ilk riskini bölge ülkeleri üstlenecek ve yeni savunma sistemlerinin ihtiyaç duyduğu silahların önemli bölümü Amerika’dan alınacaktır. Buna karşılık Washington siyasi mimariyi kurmaya, ekonomik imkânları yönlendirmeye ve güvenlik düzeninin sınırlarını belirlemeye devam edecektir.

Yani Amerika maliyeti devretmekte, fakat kârı bölüşmeye hazırlanmamaktadır.

Ancak burada mutlaka sorulması gereken son bir soru vardır:

Bölgenin yeniden kurulması ve güvenliğinin sağlanması adına böylesine ağır askerî, ekonomik ve siyasi yükümlülükler öngören bu düzenlemeleri taraf ülkeler neden büyük bir istek, hatta yer yer coşkuyla kabul etmiştir?

Devletler, karşılığında önemli bir kazanç görmedikleri sürece başkalarının hazırladığı planların maliyetini böylesine kolay üstlenmezler. Kamuoyuna açıklanan kazançlar, üstlenilen riskleri karşılamıyorsa anlaşmaların gerçek bilançosunda henüz açıklanmayan başka kalemlerin bulunmasından şüphe etmek gerekir.

Taraf ülkelere ne vaat edilmiştir? Ticari ayrıcalıklar mı, teknoloji aktarımı mı, güvenlik garantileri mi, bölgesel nüfuz alanları mı; yoksa bugün için bilmediğimiz yeni bir tavizler ve karşılıklı taahhütler dizisi mi?

Çünkü açıklanan yükümlülükler ortadadır. Açıklanmayan ise bu ağır yükümlülükleri kabul etmenin gerçek karşılığıdır.

THE STRATEGIC IMPASSE CREATED BY WASHINGTON

Türkiye, Saudi Arabia, and Pakistan signed the Mecca Mutual Defense Agreement on August 7, 2026. Its principal provision is unambiguous: an armed attack against any one of the parties shall be regarded as an attack against all three. The Turkish foreign minister has also stated that, in technical terms, this arrangement is equivalent in character to Article 5 of the North Atlantic Treaty. Türkiye has therefore entered a second collective-defense system while retaining its membership in NATO.

It is inconceivable that these three countries, all of which maintain close military and political relations with the United States, could have prepared a defense arrangement of such consequence without Washington’s knowledge and consent. Nor is it credible that the United States failed to foresee the implications of an agreement reportedly negotiated over a period of approximately three years. Washington either anticipated the possibility of a conflict arising in the Middle East or chose to disregard the prospect that two separate security systems supported by its own hand might one day collide.

The parties to the Mecca Agreement were not selected at random. Saudi Arabia provides the financial resources, energy power, and political center. Türkiye contributes its large armed forces, expanding defense industry, and experience in regional military operations. Pakistan brings not only substantial and seasoned armed forces but also, although nowhere expressly stated, the shadow of its nuclear deterrent. The combination of these three sources of power represents more than an ordinary defense partnership; it is an attempt to establish a new regional security center.

On paper, the purpose is deterrence. The true meaning of collective-defense agreements, however, is revealed not in declarations issued during times of peace but when one of the parties comes under attack. That is precisely the question that must now be answered: What will happen if Iran attacks Saudi Arabia?

At first sight, the chain of consequences appears perfectly clear. Iran attacks Saudi Arabia. Under the Mecca Agreement, Türkiye and Pakistan are also deemed to have been attacked. Türkiye is a member of NATO, and Article 5 of the North Atlantic Treaty provides that an armed attack against one member shall be considered an attack against them all. On this basis, it could be argued that Iran would be deemed to have attacked not merely Saudi Arabia but, through Türkiye, all 32 members of NATO.

The final link in this chain, however, does not close automatically as a matter of law.

The Mecca Agreement binds its own parties. Türkiye, Saudi Arabia, and Pakistan may agree to treat an attack against one of them as an attack against all three, but they cannot, by that decision alone, unilaterally extend NATO’s area of defense to Saudi territory. Saudi Arabia is not a member of NATO. An Iranian attack on Saudi territory would not automatically activate Article 5 merely because of the provision contained in the Mecca Agreement.

The real danger begins thereafter.

If Türkiye enters the conflict in defense of Saudi Arabia pursuant to the Mecca Agreement and engages Iranian forces, there is no assurance that the war will remain confined to Saudi territory. Should Iran target Turkish military units, aircraft, vessels, bases, or Turkish territory itself, NATO would no longer be considering an indirect attack upon Saudi Arabia. It would be compelled to address an actual armed attack against one of its own members.

It is at this point that the strategic impasse created by Washington becomes apparent. NATO members would find themselves confronted with the consequences of a war in whose preparation they had taken no part and whose commencement they had never authorized. Türkiye would maintain that it was merely fulfilling an obligation arising from a mutual-defense agreement it had signed. Certain NATO countries, however, would argue that Ankara had entered a war beyond NATO territory by its own decision and could not expect to drag the entire Alliance behind it.

Article 4 of the North Atlantic Treaty provides for consultations whenever the security of a member is threatened. It is not a legal precondition for the application of Article 5. Nevertheless, in a case of such controversy, NATO’s political decision-making process would inevitably begin with consultations in the North Atlantic Council. The principal obstacle would therefore not be Article 4 itself, but the necessity of bringing the 32 governments seated around the table to a common position.

Given the prevailing profile of political leaders and diplomats, it would be unreasonable to expect that table to produce a decision for war with any ease. Germany would seek to prevent the conflict from expanding. France would calculate its own regional interests. Countries unwilling to sever their relations with Iran completely would take refuge behind legal technicalities. Some would debate where the hostilities had begun; others would examine whether Turkish forces had undertaken the first military action against Iran; still others would dispute the precise character of the Iranian attack. NATO consultations could cease to be a path toward collective defense and instead become a diplomatic instrument for avoiding or delaying a decision.

The United States is the only power capable of breaking this deadlock. Without Washington bringing its full political weight to bear, it would be exceedingly difficult to unite 32 countries behind a common military position against Iran. If the United States had already made its decision, it could exert the necessary pressure upon hesitant allies. If it remained undecided, NATO would issue declarations of solidarity and provide Türkiye with air-defense and intelligence support while avoiding direct participation in the war.

Moreover, the application of Article 5 would not mean that all 32 countries would automatically enter into war with Iran. The North Atlantic Treaty permits each member to take such action as it deems necessary. One country might deploy combat aircraft, another might supply air-defense systems, and a third might limit its contribution to intelligence or logistical support. Certain members might attempt to present statements of political solidarity as an adequate substitute for military assistance. On paper, an attack against one is an attack against all; in practice, each member still determines for itself how much assistance it is prepared to provide.

All these legal interpretations, political calculations, and diplomatic maneuvers, however, require time. War may not grant diplomats the time they require.

Nothing can reliably restrain two countries once public opinion has been inflamed and their armed forces stand with weapons trained upon one another. At that stage, measured statements by heads of state, telephone conversations between foreign ministers, and appeals for restraint from international organizations rapidly lose their significance. A radar system identifies the wrong target, a missile lands in the wrong place, or a commander acts a few minutes too soon; within seconds, a balance preserved for months disappears.

Once images of the first casualties are broadcast, governments become captive not only to the state confronting them but also to their own public opinion. Withdrawal is interpreted not as compromise but as defeat. Every strike invites a counterstrike, and every loss generates a demand for retaliation. A conflict initially declared to be limited becomes a widening war as governments seek to preserve their political standing. From that point onward, the interpretation of treaty provisions is determined not by lawyers but by developments on the battlefield.

The true danger that the Mecca Agreement poses for Türkiye is not that it removes the country from NATO’s protective sphere. The danger is that it may draw Türkiye into a war that NATO did not decide to begin but from whose consequences the Alliance cannot escape. An Iranian attack against Saudi Arabia would not automatically activate NATO. Yet if Türkiye entered the war pursuant to its obligations under the agreement and Iran subsequently targeted Türkiye, NATO would be confronted with two damaging alternatives: abandon Türkiye and destroy the credibility of the collective-defense system, or enter a regional war that began without its consent.

The American predicament is even greater. Washington is, on the one hand, the undisputed leader of NATO and, on the other, the principal military and political partner of all three signatories to the Mecca Agreement. This new security arrangement, which the United States either helped establish or at least permitted to be established, could force America to choose among its own allies at the first serious test. If Washington stood behind Türkiye, it would risk drawing NATO into a war with Iran. If it kept its distance, the deterrent credibility of both NATO and the Mecca Agreement would suffer a severe blow.

Türkiye’s simultaneous attachment to two collective-defense systems has not provided it with twice the security. On the contrary, it has created the possibility that a war arising from one agreement may pull the other agreement behind it. An arrangement supported by Washington for the purpose of sharing the regional burden may ultimately create a far heavier burden that the United States itself will be compelled to bear.

The question that must be asked today is not whether the Mecca Agreement was established against Iran. The real question is this: If Iran attacks Saudi Arabia and Türkiye fulfills its obligations under the agreement, will NATO stand behind Türkiye, or will Türkiye find itself alone on the battlefield while 32 countries continue their consultations?

The answer cannot be found in the text of either treaty. It lies in the political will Washington displays when the first missile is fired. Yet once armies have begun to move and public opinion has begun to demand war, no answer delivered afterward may be sufficient to stop a war already under way.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, 7 Ağustos 2026’da Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı imzaladı. Anlaşmanın temel hükmü açıktır: Taraflardan birine yapılacak silahlı saldırı, üçünün tamamına yapılmış sayılacaktır. Türk Dışişleri Bakanı da bu düzenlemenin teknik bakımdan NATO’nun 5. maddesiyle aynı nitelikte olduğunu açıklamıştır. Böylece Türkiye, NATO üyeliğini sürdürürken ikinci bir kolektif savunma sistemine daha girmiştir.

Üçü de Amerika Birleşik Devletleri ile yakın askerî ve siyasi ilişkilere sahip bu ülkelerin, böylesine önemli bir savunma düzenini Washington’un bilgisi ve onayı dışında hazırladıklarını düşünmek mümkün değildir. Üstelik yaklaşık üç yılda hazırlandığı açıklanan anlaşmanın yaratacağı sonuçları ABD’nin bir görmemiş olması da inandırıcı değildir. Washington ya orta           ya çıkabilecek çatışmayı hesaplamış ya da kendi eliyle desteklediği iki ayrı güvenlik sisteminin bir gün birbirine çarpabileceğini önemsememiştir.

Mekke Anlaşması’nın tarafları rastgele seçilmiş değildir. Suudi Arabistan parayı, enerji gücünü ve siyasi merkezi sağlar. Türkiye büyük ordusunu, gelişen savunma sanayisini ve bölgesel harekât tecrübesini getirir. Pakistan ise kalabalık ve tecrübeli silahlı kuvvetlerinin yanında, açıkça yazılmasa bile nükleer caydırıcılığının gölgesini taşır. Bu üç gücün birleşmesi, sıradan bir savunma iş birliği değil, yeni bir bölgesel güvenlik merkezi yaratma girişimidir.

Kâğıt üzerinde amaç caydırıcılıktır. Fakat kolektif savunma anlaşmalarının gerçek anlamı barış günlerinde yapılan açıklamalarda değil, taraflardan birine saldırıldığında ortaya çıkar. Bugün cevaplandırılması gereken soru da tam olarak budur: İran’ın Suudi Arabistan’a saldırması hâlinde ne olacaktır?

İlk bakışta zincir son derece açıktır. İran Suudi Arabistan’a saldırır. Mekke Anlaşması gereğince Türkiye ile Pakistan da saldırıya uğramış sayılır. Türkiye NATO üyesidir ve Washington Antlaşması’nın 5. maddesi, üyelerden birine yapılan silahlı saldırının bütün üyelere yapılmış kabul edileceğini söyler. Buradan hareketle İran’ın yalnızca Suudi Arabistan’a değil, Türkiye üzerinden NATO’nun 32 üyesine de saldırmış sayılacağı ileri sürülebilir.

Ancak bu zincirin son halkası hukuk bakımından kendiliğinden kapanmaz.

Mekke Anlaşması, kendi taraflarını bağlar. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan bir saldırıyı ortak kabul edebilir; fakat bu kararla Suudi Arabistan topraklarını NATO’nun savunma alanına tek taraflı olarak katamaz. Suudi Arabistan NATO üyesi değildir. İran’ın Suudi topraklarına saldırması, yalnızca Mekke Anlaşması’ndaki hüküm nedeniyle NATO’nun 5. maddesini otomatik olarak harekete geçirmez.

Asıl tehlike bundan sonra başlar.

Türkiye, Mekke Anlaşması gereğince Suudi Arabistan’ın savunmasına katılır ve İran kuvvetleriyle çatışırsa savaşın Suudi topraklarıyla sınırlı kalacağının hiçbir güvencesi yoktur. İran’ın Türk askerî birliklerini, uçaklarını, gemilerini, üslerini veya doğrudan Türkiye topraklarını hedef alması hâlinde NATO artık Suudi Arabistan’a yapılmış dolaylı bir saldırıyı değil, kendi üyelerinden birine yönelmiş gerçek bir silahlı saldırıyı görüşmek zorunda kalacaktır.

Washington’un yarattığı stratejik çıkmaz tam da burada ortaya çıkar. NATO üyeleri, hazırlanmasına katılmadıkları ve başlamasına karar vermedikleri bir savaşın sonuçlarıyla karşı karşıya kalırlar. Türkiye, imzaladığı ortak savunma anlaşmasından doğan yükümlülüğünü yerine getirdiğini söyleyecektir. Bazı NATO ülkeleri ise Ankara’nın kendi kararıyla NATO coğrafyası dışındaki bir savaşa katıldığını ve ittifakı peşinden sürükleyemeyeceğini ileri sürecektir.

Washington Antlaşması’nın 4. maddesi, üyelerden birinin güvenliğinin tehdit edilmesi durumunda danışmalarda bulunulmasını öngörür. Bu madde, 5. maddenin hukukî ön şartı değildir. Bununla birlikte böylesine tartışmalı bir durumda NATO’nun siyasi karar süreci kaçınılmaz olarak Kuzey Atlantik Konseyi’ndeki danışmalarla başlayacaktır. Dolayısıyla asıl engel 4. maddenin kendisi değil, masanın çevresinde oturan 32 ülkenin ortak bir iradeye ulaşmak zorunda olmasıdır.

Mevcut siyasetçi ve diplomat profili dikkate alındığında bu masadan kolayca savaş kararı çıkması beklenemez. Almanya çatışmanın genişlemesini önlemeye çalışacak, Fransa kendi bölgesel çıkarlarını hesaplayacak, İran’la ilişkilerini tamamen koparmak istemeyen ülkeler hukukî ayrıntıların arkasına sığınacaktır. Bazıları saldırının nerede başladığını, bazıları Türk kuvvetlerinin İran’a karşı ilk harekâtını, bazıları da İran’ın saldırısının niteliğini tartışacaktır. NATO danışmaları, ortak savunmaya geçiş yolu olmaktan çıkarak karar vermemenin veya kararı geciktirmenin diplomatik aracına dönüşebilecektir.

Bu kilidi açabilecek tek güç Amerika Birleşik Devletleri’dir. Washington bütün siyasi ağırlığını ortaya koymadan 32 ülkenin İran’a karşı ortak askerî tavırda birleşmesi son derece güçtür. ABD kararını vermişse tereddüt eden üyeler üzerinde gerekli baskıyı kurabilir. Kararsız kalırsa NATO dayanışma açıklamaları yayımlar, Türkiye’ye hava savunması ve istihbarat desteği verir, fakat doğrudan savaşa katılmaktan kaçınır.

Üstelik 5. maddenin uygulanması, 32 ülkenin kendiliğinden İran’la savaşa girmesi anlamına da gelmez. Washington Antlaşması, her üyenin gerekli gördüğü tedbiri almasına izin verir. Bir ülke savaş uçağı gönderirken diğeri hava savunma sistemi sağlayabilir; bir başkası istihbarat veya lojistik destekle yetinebilir. Bazı üyeler askerî yardım yerine siyasi dayanışma açıklamalarını yeterli göstermeye çalışabilir. Kâğıt üzerinde birine yapılan saldırı hepsine yapılmıştır; uygulamada ise herkes ne kadar yardım edeceğine yine kendisi karar verir.

Fakat bütün bu hukukî yorumların, siyasi hesapların ve diplomatik manevraların yapılabilmesi için zaman gerekir. Savaş ise diplomatların ihtiyaç duyduğu zamanı vermeyebilir.

Kamuoyu kızışmış, orduları namlu namluya gelmiş iki ülkeyi durduracak hiçbir şey yoktur. Bu aşamadan sonra devlet başkanlarının ölçülü açıklamaları, dışişleri bakanlarının telefon görüşmeleri ve uluslararası kuruluşların itidal çağrıları önemini hızla kaybeder. Bir radar yanlış hedef belirler, bir füze yanlış yere düşer veya bir komutan birkaç dakika erken karar verir; aylar boyunca korunmaya çalışılan denge birkaç saniye içinde ortadan kalkar.

İlk kayıpların görüntüleri yayıldığında hükümetler yalnızca karşılarındaki devlete değil, kendi kamuoylarına da esir olurlar. Geri çekilmek uzlaşma değil yenilgi olarak görülür. Her saldırı karşı saldırıyı, her kayıp intikam talebini doğurur. Başlangıçta sınırlı tutulacağı söylenen çatışma, hükümetlerin siyasi itibarlarını korumak uğruna genişlettikleri bir savaşa dönüşür. O noktadan sonra anlaşma maddelerinin nasıl yorumlandığını hukukçular değil, savaş meydanındaki gelişmeler belirler.

Mekke Anlaşması’nın Türkiye açısından gerçek tehlikesi, ülkeyi NATO’nun koruma alanından çıkarması değildir. Tehlike, Türkiye’yi NATO’nun başlamasına karar vermediği fakat sonuçlarından kaçamayacağı bir savaşın içine çekebilmesidir. İran’ın Suudi Arabistan’a saldırması NATO’yu otomatik olarak harekete geçirmez. Ancak Türkiye’nin anlaşma gereğince savaşa katılması ve İran’ın Türkiye’yi hedef alması, NATO’yu iki kötü seçenekle karşı karşıya bırakır: Türkiye’yi yalnız bırakarak ortak savunma sisteminin güvenilirliğini yok etmek veya kendi iradesi dışında başlayan bölgesel bir savaşa katılmak.

ABD’nin çıkmazı daha da büyüktür. Washington, bir taraftan NATO’nun tartışmasız lideridir; diğer taraftan Mekke Anlaşması’nı imzalayan üç ülkenin de başlıca askerî ve siyasi ortağıdır. Kurulmasına yardımcı olduğu veya en azından kurulmasına izin verdiği bu yeni güvenlik düzeni, ilk ciddi sınamasında Amerika’yı kendi müttefikleri arasında seçim yapmak zorunda bırakabilir. ABD, Türkiye’nin arkasında durursa NATO’yu İran savaşına sürükleme tehlikesiyle karşılaşır; uzak durursa hem NATO’nun hem de Mekke Anlaşması’nın caydırıcılığı ağır darbe alır.

Türkiye’nin iki kolektif savunma sistemine birden bağlanması ülkeye iki kat güvenlik sağlamamıştır. Tam tersine, bir anlaşmadan doğan savaşın diğer anlaşmayı da peşinden sürüklemesi ihtimalini yaratmıştır. Washington’un bölgesel yükü paylaşmak amacıyla desteklediği bu düzen, sonunda Amerika’nın taşımak zorunda kalacağı çok daha ağır bir yük doğurabilir.

Bugün sorulması gereken soru, Mekke Anlaşması’nın İran’a karşı kurulup kurulmadığı değildir. Asıl soru şudur: İran Suudi Arabistan’a saldırır ve Türkiye anlaşmadan doğan yükümlülüğünü yerine getirirse, NATO Türkiye’nin arkasında duracak mıdır; yoksa 32 ülke danışmaya devam ederken Türkiye kendisini savaş meydanında yalnız mı bulacaktır?

Bu sorunun cevabı anlaşma metinlerinde yoktur. Cevap, ilk füze ateşlendiğinde Washington’un göstereceği siyasi iradede saklıdır. Ancak ordular harekete geçtikten ve kamuoyu savaşı istemeye başladıktan sonra verilecek hiçbir cevap, başlamış bir savaşı durdurmaya yetmeyebilir.

Avrupa’nın güvenlik mimarisi uzun yıllar boyunca yanlış bir varsayım üzerine kurulmuştur: Amerika Birleşik Devletleri Avrupa’yı her şart altında savunacaktır. Bu varsayım hiçbir zaman sınırsız ve otomatik bir güvenlik garantisi değildi. Fakat Avrupalı siyasetçiler onu böyle göstermeyi tercih ettiler. Çünkü kendi ülkelerini savunmanın maliyetini üstlenmek yerine savunma görevini Washington’a bırakmak daha ucuzdu. Ordulara, cephaneliklere ve savunma sanayisine ayrılması gereken kaynaklar seçmeni memnun edecek harcamalara yöneltilebiliyor; böylece güvenliğin bedelini ödemeden seçim kazanmak mümkün oluyordu.

Savunma sorumluluğundan kaçmak zamanla bir devlet politikasına, bu politikanın sağladığı rahatlık ise Avrupa siyasetinin temel alışkanlığına dönüştü. Önce günlük siyaset, ardından diplomasi, devlet yönetmenin ağırlığını taşımayan sıradan ve ucuz kadroların eline kaldı.

Soğuk Savaş boyunca bu düzen işledi. Sovyet tehdidi karşısında Amerikan askerleri Avrupa’ya yerleşti; Amerikan nükleer silahları Avrupa’nın caydırıcılığını sağladı. NATO’nun komuta, istihbarat, haberleşme, lojistik ve stratejik nakliye sistemi büyük ölçüde Amerika tarafından kuruldu. Avrupa devletleri ise ekonomilerini büyüttü, sosyal harcamalarını artırdı ve halklarına güvenliğin artık çözülmüş bir mesele olduğunu anlattı.

Gerçekte çözülmüş hiçbir şey yoktu. Avrupa kendi güvenliğini kurmak yerine, uluslararası platformlarda Amerika Birleşik Devletleri’ni hemen her koşulda destekleme karşılığında savunmasının maliyetini ve sorumluluğunu Washington’a devretmiş; askerî bağımlılığının bedelini siyasi bağımsızlığıyla ödemişti.

Bugün Avrupa’nın karşı karşıya bulunduğu savunma sorununun temelinde para, teknoloji veya insan gücü eksikliği yoktur. Avrupa’nın ekonomik kapasitesi güçlü ordular kurmaya, yeterli mühimmat üretmeye, ortak hava ve füze savunma sistemi meydana getirmeye, stratejik nakliye kapasitesi oluşturmaya ve bağımsız bir komuta düzeni kurmaya fazlasıyla yeterlidir. Eksik olan, bu kaynakları askerî güce dönüştürecek siyasi iradedir.

Bu irade kendiliğinden kaybolmamıştır. Avrupa’da savunmayı devletin asli görevi olarak gören yöneticilerin yerini, güvenlik sorumluluğunu başkalarına yükleyerek iktidarını korumaya çalışan bir siyasetçi sınıfı almıştır. Bu kadrolar için savunma, ülkenin varlığını ilgilendiren bir zorunluluk değil; seçmene maliyet getirdiği için mümkün olduğu kadar ertelenmesi gereken tehlikeli bir dosyadır.

Bu siyasetçi sınıfının yanında, kararların sorumluluğunu üstlenmeden hayatın hemen her alanını düzenlemeye çalışan dev bir bürokratik kadro oluşmuştur. Avrupa Birliği ortak para oluşturmuş, ortak pazar kurmuş ve sınırları aşan geniş bir hukuk düzeni meydana getirmiştir. Brüksel’de hangi ürünün hangi ölçülerde üretileceğinden çevre standartlarına, bütçe açıklarından tarım desteklerine kadar binlerce konuda karar alınabilmektedir. Fakat aynı bürokrasi, bir Avrupa devleti saldırıya uğradığında hangi ülkenin askerinin, kimin emriyle, hangi cephede ve hangi amaç uğruna savaşacağı sorusuna cevap verememektedir.

Çünkü bürokrasi yönetmelik hazırlayabilir, yeni kurumlar kurabilir, kadrolarını büyütebilir ve bitmeyen zirveler düzenleyebilir; fakat savaşma iradesi yaratamaz. Savunma sorumluluğu taşımayan bürokratlarla seçim kaybetmekten başka risk görmeyen siyasetçilerin meydana getirdiği bir yapı, güvenlik sistemi değil, örgütlenmiş bir sorumsuzluk düzenidir.

Bu düzen içinde güvenliğin maliyeti Amerika’ya, savaşın riski doğu sınırındaki ülkelere, kararların sorumluluğu ise NATO’ya bırakılmıştır. Avrupa siyasetçilerine kalan görev, ortak bildiriler yayımlamak, yeni kavramlar üretmek ve gerçekte var olmayan bir Avrupa savunmasından söz etmektir.

Lizbon Antlaşması’nın 42(7). maddesi, Avrupa Birliği üyesi bir devlet silahlı saldırıya uğradığında diğer üyelerin yardım etmesini öngörmektedir. Fakat hukuk metinleri askerî kapasite yaratmaz. Bir devletin yardım edeceğini yazmakla bu yardımın ne zaman, hangi kuvvetlerle ve hangi siyasi bedel göze alınarak yapılacağını belirlemek aynı şey değildir. Avrupa’nın birleşik ordusu, bağlayıcı bir askerî karar merkezi ve bütün üyeler adına savaş emri verebilecek siyasi otoritesi yoktur.

Fransa kendi nükleer silahlarının kullanım kararını Brüksel’e bırakmayacaktır. Almanya ordusunun yönetimini Paris’e veya başka bir Avrupa başkentine teslim etmeyecektir. Polonya güvenliğini Fransız vaatlerine bağlamayacaktır. Küçük ülkeler ise büyük devletlerin kendilerini savunmak için gerçekten savaşa girip girmeyeceğinden hiçbir zaman emin olamayacaktır.

Ortak Avrupa ordusundan söz edildiğinde herkes ordunun ortak olmasını istemekte, fakat hiç kimse komutanın başka bir ülkeden olmasını kabul etmemektedir. Her devlet ortak savunmayı desteklemekte, ancak askerî karar yetkisini elinde tutmak istemektedir. Savunma bütçeleri birbirine yaklaştırılmaya çalışılmakta, fakat tehdit ortak tanımlanamamaktadır. Rusya, Polonya ve Baltık ülkeleri için doğrudan varoluşsal bir tehditken Almanya için aynı zamanda ekonomik bir gerçeklik, Fransa için ise Avrupa’daki Amerikan etkisini dengelemekte kullanılabilecek stratejik bir aktördür.

Aynı tehdidi aynı biçimde tanımlayamayan, ortak komutanı kabul etmeyen ve askerî karar yetkisini paylaşmayan devletlerin ortak savunma siyaseti üretmesi mümkün değildir.

Avrupa’nın asıl güvenlik sorunu, Rusya’nın askerî gücünden önce Avrupa’nın ne olduğuna karar verememesidir. Avrupa Birliği bir ekonomik birlik midir, siyasi federasyon mudur, bağımsız devletlerin çıkar ortaklığı mıdır, yoksa Amerikan güvenlik sistemi içinde yaşayan zengin fakat askerî bakımdan bağımlı bir bölge midir?

Bu soruya cevap verilemediği için Avrupa bürokrasisi gerçeğin üzerini yeni kavramlarla örtmektedir. “Stratejik özerklik”, “savunma bütünleşmesi” ve “ortak güvenlik mimarisi” gibi ifadeler tekrarlanmakta; fakat bunların arkasına ortak bir ordu, bağımsız bir komuta sistemi ve savaşmayı göze almış siyasi irade konulamamaktadır. Avrupa güvenliği, askerî gerçekliğin değil, bürokratik kelimelerin yönettiği bir alana dönüşmüştür.

Avrupa’yı bu noktaya getiren siyasetçiler başarısız sayılmamış, aksine defalarca yeniden seçilmişlerdir. Savunma harcamalarını ertelemiş, orduları küçültmüş, cephanelikleri boş bırakmış ve bütün sistemi Amerikan desteğine bağlamışlardır. Buna rağmen halklarına güvenliğin devam ettiğini söylemişlerdir. Avrupa savunma gücünü kaybetmemiş; kendi siyasetçileri tarafından, seçim kazanmanın maliyetini düşürmek uğruna savunmasız bırakılmıştır.

Hiçbir devlet başka bir devleti sonsuza kadar ve her şart altında savunmaz. Amerika Birleşik Devletleri de Avrupa’nın güvenliğini kendi çıkarlarından bağımsız biçimde sağlamayacaktır. Amerikan çıkarları ile Avrupa’nın çıkarları birbirinden uzaklaştığında NATO’nun maddeleri ortadan kalkmayacak, fakat onları harekete geçirecek siyasi irade zayıflayacaktır. İşte o zaman Avrupa devletleri yıllardır erteledikleri soruyla tek başlarına karşılaşacaktır: Kendi güvenlikleri için hangi bedeli ödemeye hazırdırlar?

Bu soruya ortak bir Avrupa cevabı verilemeyecektir. Çünkü ortak savunmayı kuramayan devletler, tehlike yaklaştığında ortak barışı da kuramazlar. Her büyük devlet önce kendi çıkarlarını koruyacak, kendi güvenlik alanını oluşturmaya ve diğerlerinden önce görüşme masasına oturmaya çalışacaktır.

Almanya ekonomik ilişkilerini, sanayisini ve enerji güvenliğini korumak için Rusya ile ayrı bir düzenleme arayacaktır. Fransa, Almanya’nın gerisinde kalmamak ve Avrupa’daki nüfuzunu kaybetmemek için kendi görüşme masasını kuracaktır. Diğer Avrupa devletleri ise kendilerine haber verilmeden yapılan pazarlıklarda yer bulmaya çalışacaktır. Bugün ortak savunmadan söz eden başkentler, yarın birbirlerinden gizledikleri ulusal anlaşmaların peşine düşecektir.

Bu, geçici bir diplomatik sapma değil, mevcut Avrupa düzeninin kaçınılmaz sonucudur. Barış zamanında savunma yetkisini paylaşmayan devletlerin kriz anında ulusal çıkarlarından vazgeçmesi beklenemez. Ortak ordu kuramayan, ortak komutan seçemeyen ve ortak düşman tanımlayamayan bir Avrupa’nın ortak barış masası kurması da mümkün değildir.

Böylece Avrupa’nın güvenlik düzeni büyük bir savaş meydanında değil, birbirinden habersiz kurulacak barış masalarında çözülecektir. Avrupa devletleri Rusya karşısında askerî yenilgiye uğramadan önce birbirlerine olan güvenlerini kaybedecek; ortak savunma düzenini dışarıdan gelen bir saldırıdan önce içeriden başlayan ulusal anlaşmalar sona erdirecektir.

Avrupa’yı sonunda Rusya savunmasız bırakmayacaktır. Avrupa’yı, ekonomik gücüne rağmen ordusunu kurmayan; ortaklıktan söz ederken ulusal hesaplar yapan; güvenliği başkalarına havale ederek yeniden seçilmeyi devletin geleceğinden daha önemli gören kendi siyasetçileri savunmasız bırakacaktır.

Avrupa’nın parası vardır, teknolojisi vardır, insan gücü vardır. Olmayan şey, bütün bunları savunma gücüne dönüştürmeyi göze alacak siyasi irade ve bu iradeyi taşıyacak yönetici sınıftır. Bu gerçek değişmedikçe ortak Avrupa savunması bir proje değil, sorumluluktan kaçmak için kullanılan siyasi bir cümle olarak kalacaktı

For decades, Europe’s security architecture rested on a false assumption: the United States would defend Europe under all circumstances. This assumption never constituted an unlimited and automatic security guarantee. European politicians nevertheless chose to present it as one. Entrusting the task of defense to Washington was less costly than assuming the financial burden of defending their own countries. Resources that should have been allocated to armed forces, ammunition reserves, and the defense industry could instead be directed toward expenditures designed to satisfy voters. Elections could therefore be won without requiring the electorate to bear the cost of national security.

Avoidance of defense responsibility gradually became state policy, while the comfort produced by that policy became a defining habit of European politics. First domestic politics and then diplomacy were left in the hands of mediocre and undistinguished cadres incapable of carrying the weight of statecraft.

This arrangement functioned throughout the Cold War. Faced with the Soviet threat, American troops were stationed across Europe, and American nuclear weapons provided the basis of European deterrence. NATO’s command, intelligence, communications, logistics, and strategic transportation systems were established largely by the United States. European governments, meanwhile, expanded their economies, increased social spending, and assured their citizens that security was no longer an unresolved matter.

In reality, nothing had been resolved. Rather than establish its own security system, Europe transferred the cost and responsibility of its defense to Washington in return for supporting the United States in almost every circumstance on international platforms. Europe paid for its military dependence with its political independence.

The defense problem confronting Europe today is not rooted in any shortage of money, technology, or human resources. Europe possesses more than sufficient economic capacity to establish powerful armed forces, produce adequate ammunition, develop an integrated air and missile defense system, create strategic transportation capabilities, and construct an independent command structure. What it lacks is the political will to convert these resources into military power.

That political will did not simply disappear. In Europe, leaders who regarded national defense as a fundamental duty of the state were gradually replaced by a political class seeking to remain in power by transferring security responsibilities to others. For this class, defense is no longer an obligation affecting the continued existence of the state. It is a politically dangerous file to be postponed for as long as possible because of the costs it imposes on the electorate.

Alongside this political class, Europe created an immense bureaucratic establishment that seeks to regulate almost every area of life without assuming responsibility for the consequences of its decisions. The European Union established a common currency, created a common market, and developed an extensive body of law extending across national borders. Brussels can determine thousands of matters, from product specifications and environmental standards to budget deficits and agricultural subsidies. Yet the same bureaucracy cannot answer a fundamental question: if a European state is attacked, whose soldiers will fight, under whose command, on which front, and for what purpose?

A bureaucracy can draft regulations, establish new institutions, expand its administrative staff, and convene an endless succession of summits. It cannot create the will to fight. A structure composed of bureaucrats bearing no defense responsibility and politicians who recognize no danger beyond losing the next election is not a security system. It is an institutionalized regime of irresponsibility.

Within this arrangement, the financial burden of security has been assigned to the United States, the risk of war to the countries on Europe’s eastern frontier, and responsibility for decisions to NATO. The remaining function of European politicians has been to issue joint declarations, manufacture new terminology, and speak of a European defense system that does not exist.

Article 42(7) of the Treaty on European Union provides that, if a member state becomes the victim of armed aggression, the other member states have an obligation to provide aid and assistance. Legal provisions, however, do not create military capabilities. Recording an obligation to assist a state is not the same as determining when that assistance will be provided, which forces will provide it, or what political costs the participating states are prepared to bear. Europe has no unified army, no binding military decision-making authority, and no political institution empowered to issue orders for war on behalf of all its members.

France will not transfer the authority to use its nuclear weapons to Brussels. Germany will not surrender command of its armed forces to Paris or any other European capital. Poland will not entrust its security to French assurances. Smaller states, meanwhile, can never be certain that the larger powers will actually enter a war to defend them.

Whenever a common European army is discussed, every government supports the idea of a common army, but none is prepared to accept a commander from another country. Every state speaks in favor of collective defense while insisting on retaining national control over military decisions. Governments attempt to align defense budgets, yet they cannot agree on a common definition of the threat. For Poland and the Baltic states, Russia is a direct and existential threat. For Germany, it is also an economic reality. For France, it remains a strategic actor that may be used to counterbalance American influence in Europe.

States that cannot define the same threat in the same terms, accept a common commander, or share military decision-making authority cannot produce a common defense policy.

Europe’s primary security problem, even before Russian military power is considered, is its inability to decide what Europe actually is. Is the European Union an economic union, a political federation, an association of sovereign states pursuing overlapping interests, or merely a prosperous but militarily dependent region operating within the American security system?

Because this question remains unanswered, the European bureaucracy covers reality with new terminology. Expressions such as “strategic autonomy,” “defense integration,” and “common security architecture” are repeated continuously, but they are not supported by a common army, an independent command system, or a political authority prepared to accept the possibility of war. European security has become an area governed not by military reality but by bureaucratic language.

The politicians who brought Europe to this point were not regarded as failures. On the contrary, they were repeatedly reelected. They postponed defense expenditure, reduced the size of national armed forces, allowed ammunition reserves to decline, and made the entire system dependent on American support. Yet they continued to assure their citizens that their security remained intact. Europe did not lose its defense capability. It was deliberately rendered defenseless by its own politicians in order to reduce the political cost of winning elections.

No state will defend another state forever and under all circumstances. Nor will the United States guarantee European security independently of its own national interests. If American and European interests continue to diverge, the provisions of the North Atlantic Treaty will not disappear. The political will required to activate them, however, will weaken. European governments will then confront, on their own, the question they have postponed for decades: what price are they prepared to pay for their own security?

There will be no common European answer to that question. States that have failed to establish a common defense cannot be expected to establish a common peace when danger approaches. Each major power will first seek to protect its own interests, construct its own security arrangement, and reach the negotiating table before the others.

Germany will seek a separate arrangement with Russia to protect its economic relations, industrial interests, and energy security. France, unwilling to fall behind Germany or surrender its influence in Europe, will establish its own negotiating channel. The remaining European states will attempt to secure a place in agreements negotiated without their knowledge. Capitals that speak today of collective defense will tomorrow pursue national agreements concealed from one another.

This will not be a temporary diplomatic deviation. It will be the inevitable outcome of the existing European order. States unwilling to share defense authority in peacetime cannot reasonably be expected to abandon their national interests during a crisis. A Europe that cannot establish a common army, appoint a common commander, or define a common enemy will also be incapable of establishing a common negotiating table for peace.

Europe’s security order may therefore collapse not on a major battlefield but at separate peace tables established without the knowledge of supposed allies. European states may lose confidence in one another before suffering any military defeat at the hands of Russia. National agreements concluded from within the alliance may destroy Europe’s collective defense order before an external attack ever does.

In the end, Russia will not be responsible for leaving Europe defenseless. Europe will have been left defenseless by its own politicians: by those who failed to establish adequate armed forces despite possessing immense economic resources; who spoke of unity while pursuing national calculations; and who considered reelection more important than the future security of their states.

Europe has the money, the technology, and the human resources. What it does not have is the political will to transform those assets into defensive power or a governing class capable of exercising that will. Until this reality changes, common European defense will remain not a genuine project, but a political phrase employed to evade responsibility.

For quite some time, the same question has repeatedly been asked about the war between Ukraine and Russia, and the answer is given immediately afterward: Russia is losing the war.

As expected, a significant part of the US-based media argues that Russia has failed militarily, is approaching economic collapse, has become politically isolated, and that Putin has no way out. The same assessments are repeated in the European media and then spread to the rest of the world. In this way, a claim that should be debated is turned into a definite judgment that supposedly no longer needs to be questioned.

If this judgment does not fully reflect reality, what is the purpose of the perception campaign launched from the first day of the war? Why has the sentence “Russia is losing” been repeated at every available or manufactured opportunity for more than four years?

If Russia is truly losing, several questions must also be answered: Why is the Russian army still on Ukrainian territory? Why has the government in Moscow not changed? Why has Russia’s capacity to fight and produce weapons not been exhausted? Why is Ukraine still so heavily dependent on foreign weapons, money, ammunition, and intelligence? Why must Europe prepare increasingly large aid packages every year instead of producing a political solution that could end the war?

Asking these questions does not mean taking sides in this senseless war or politically supporting either party. It means trying to judge the outcome of the war not through the headlines presented to us, but through the situation that has emerged over more than four years.

Russia clearly failed in its initial planning when it began the war. Kyiv was not captured quickly, the Ukrainian government was not overthrown, and the Russian army did not advance at the expected speed. Moscow suffered heavy losses in personnel and equipment, received serious blows in the Black Sea, faced economic sanctions, and, while trying to prevent NATO’s expansion, caused Finland and Sweden to join the alliance. Each of these developments represents a serious strategic cost for Russia.

However, the failure of the initial plan is not the same as losing the war.

After its unsuccessful beginning, Russia transformed the conflict from a short-term military operation into a long war of attrition. It expanded its defense industry, increased military production, redirected its foreign trade, and continued fighting despite Western sanctions. Putin remained in office; the defense minister changed, but the system of government did not collapse. It is true that Russia has failed to win the war at the speed it wanted. However, no military or political outcome has emerged to prove that it has been defeated.

The West’s calculations were not based solely on military losses at the front. It was believed that sanctions would make the Russian economy unable to function, that worsening living conditions would destroy society’s willingness to continue the war, and that the Russian people would eventually turn against Putin’s government. The idea that war is not fought only between armies but also involves the economy, infrastructure, and public morale is not new. However, the record of this method is not as successful as many assume. Heavy bombing in Vietnam failed to break North Vietnam’s resistance. In the Middle East, state structures were destroyed, but societies could not be forced to accept a political order imposed from outside.

The war in Ukraine has demonstrated the same reality once again. The severe damage Russia inflicted on Ukrainian cities and energy infrastructure did not force Ukrainian society to surrender. Western sanctions also failed to create the expected political breakdown within Russian society. On both sides, pressure strengthened a sense of national resistance instead of turning the public against its government. If, after four years, expectations are still based on the belief that the Russian people will overthrow Putin, then the same mistaken calculation is simply being repeated.

Ukraine defended its country far more strongly than expected. Its success in stopping the Russian army’s initial assault and resisting throughout a war that has continued for more than four years cannot be underestimated. However, heroic resistance is not the same as winning a war. Ukraine’s cities, energy system, industry, and population structure have suffered severe damage. Millions of people have left the country. Maintaining the economy, the state budget, and the armed forces has become increasingly dependent on foreign support.

The European Union is providing Ukraine with €90 billion in loans for 2026 and 2027 alone, with approximately €60 billion expected to be allocated to defense needs. NATO countries, meanwhile, have pledged €70 billion in military equipment, assistance, and training for 2026. These figures do not represent a victory celebration; they show that Ukraine cannot continue the war using its own resources.

Ukraine is unquestionably the country that has suffered the greatest losses in this war. The war is being fought on Ukrainian territory, Ukrainian cities are being destroyed, Ukraine’s population is declining, and the country’s future is becoming increasingly dependent on decisions made by others. Even if Ukraine recovers all its territory, it will not be able to restore the lives lost, the years that have passed, or the destruction it has suffered within a short time.

But is the United States winning?

By using the Ukrainian army, the United States has weakened Russia, restored its leadership over NATO, and made Europe more dependent on the American security umbrella and weapons systems. The breakdown of economic relations between Russia and Europe has also been an important strategic gain for Washington.

However, the United States has failed to lead Ukraine, which it supported for years, to a decisive victory. It has not brought Russia to collapse, removed Putin from power, or pushed Moscow outside the international system. Moreover, by driving Russia closer to China, it has accelerated cooperation among the powers opposing the United States. Therefore, the United States has made some gains, but it has no victory to declare.

Europe’s position is even worse. European countries moved away from cheap Russian energy, were forced to increase their defense spending, took responsibility for millions of Ukrainian refugees, and now face a long-term security crisis in the eastern part of the continent. Despite this, Europe has failed to develop an independent political will capable of determining the direction of the war. Europe is a party to the war, one of its main financial supporters, and is directly affected by its consequences. Yet it is not in a position to decide on its own when and under what conditions the war will end.

Institutionally, NATO appears to have grown stronger. It has gained new members, reinforced its eastern flank, and restored unity around the Russian threat. However, NATO is not facing a Russian threat that has been eliminated. It is facing a Russia that is producing more weapons, gaining more military experience through a long war, and now openly regards the West as its enemy. Can this be called security, or should it be described as preparation for a larger conflict that has merely been postponed?

The winners and losers of wars are not determined by propaganda slogans. They are determined by comparing the original objectives with the actual results. Russia failed to take control of all of Ukraine, change its government, or prevent NATO’s expansion. In this respect, it failed to achieve a significant part of its objectives. However, Ukraine has also failed to restore its territorial integrity, secure full membership in the Western security system, or create a war structure that can survive with its own resources. The United States weakened Russia but could not defeat it. Europe paid a heavy price but failed to increase its political influence. NATO expanded, but it also increased the threat standing against it.

Therefore, “Why is Russia losing?” is the wrong question. The correct question is:

Who is losing in Ukraine?

The answer is not the name of a single country. Russia is losing people, resources, and time. Ukraine is losing its country and its future. Europe is losing its economic strength and strategic independence. The United States is losing the credibility of its claim that it can force Russia to accept the outcome Washington wants. As NATO expands, it is also increasing the threat it faces.

Everyone may have gained something from this war: defense companies have gained money, states have gained new positions, and politicians have gained new justifications. However, there is no undisputed military victory.

Only one thing is certain: Repeating every day that Russia is losing is not enough to prove that Ukraine is winning.

Formun Üstü

Ukrayna-Rusya savaşında uzunca bir süredir hep aynı soru soruluyor ve cevabı da sorunun hemen arkasından veriliyor: Rusya savaşı kaybediyor.

Beklenildiği gibi, ABD kaynaklı basın ve yayın organlarının önemli bir bölümü Rusya’nın askerî bakımdan başarısız olduğunu, ekonomik olarak çöküşe yaklaştığını, siyasi bakımdan yalnızlaştığını ve Putin’in çıkış yolu bulamadığını anlatıyor. Aynı değerlendirmeler Avrupa medyasında tekrarlanıyor; oradan dünyanın geri kalanına dağılıyor. Böylece tartışılması gereken bir iddia, tartışılmasına artık gerek duyulmayan kesin bir hükme dönüştürülüyor.

Bu hüküm gerçeği tam olarak yansıtmıyorsa, savaşın ilk gününden itibaren başlatılan bu algı operasyonunun amacı nedir? “Rusya kaybediyor” cümlesi neden dört yılı aşkın süredir, bulunan veya yaratılan her fırsatta tekrarlanmaktadır?

Gerçekten kaybeden bir Rusya’dan söz ediyorsak bazı soruların da cevaplanması gerekir: Rus ordusu neden hâlâ Ukrayna topraklarındadır? Moskova yönetimi neden değişmemiştir? Rusya’nın savaşma ve silah üretme kapasitesi neden tükenmemiştir? Ukrayna neden hâlâ dışarıdan gelecek silaha, paraya, mühimmata ve istihbarata bu ölçüde bağımlıdır? Avrupa neden savaşı sona erdirecek siyasi bir çözüm üretmek yerine her yıl daha büyük yardım paketleri hazırlamak zorunda kalmaktadır?

Bunları sormak, bu anlamsız savaşta taraflardan birine arka çıkmak veya onu siyaseten desteklemek değildir. Savaşın sonucunu bize sunulan manşetlerden değil, dört yılı aşkın sürede ortaya çıkan tablodan okumaya çalışmaktır.

Rusya, savaşa başlarken yaptığı ilk planlamada açık biçimde başarısız oldu. Kiev kısa sürede ele geçirilemedi, Ukrayna yönetimi devrilemedi ve Rus ordusu beklenen hızla ilerleyemedi. Moskova ağır insan ve malzeme kayıplarına uğradı; Karadeniz’de ciddi darbeler aldı, ekonomik yaptırımlar altında kaldı ve NATO’nun genişlemesine engel olmak isterken Finlandiya ile İsveç’in ittifaka katılmasına yol açtı. Bunların her biri Rusya açısından ciddi stratejik maliyetlerdir.

Fakat ilk planın başarısız olması ile savaşın kaybedilmesi aynı şey değildir.

Rusya, başarısız başlangıcın ardından savaşı kısa süreli bir askerî harekât olmaktan çıkararak uzun süreli bir yıpratma savaşına çevirdi. Savunma sanayisini genişletti, askerî üretimini artırdı, dış ticaretinin yönünü değiştirdi ve Batı’nın yaptırımlarına rağmen savaşmayı sürdürdü. Putin görevde kaldı; savunma bakanı değişti fakat yönetim sistemi dağılmadı. Rusya’nın savaşı istediği hızda kazanamadığı doğrudur. Ancak yenildiğini gösterecek askerî veya siyasi bir sonuç da ortaya çıkmamıştır.

Batı’nın savaş hesabı yalnızca cephedeki askerî kayıplara dayanmıyordu. Yaptırımların Rus ekonomisini işlemez hâle getireceği, hayat şartları ağırlaşan toplumun savaşma iradesini kaybedeceği ve sonunda Putin yönetimine karşı döneceği düşünülüyordu. Savaşın yalnızca ordular arasında yapılmadığı; ekonomiyi, altyapıyı ve toplumun moralini de kapsadığı anlayışı yeni değildir. Ama bu yöntemin başarı sicili sanıldığı kadar parlak değildir. Vietnam’da ağır bombardıman Kuzey Vietnam’ın direncini kıramadı. Orta Doğu’da devlet yapıları yıkıldı fakat toplumlar dışarıdan dayatılan siyasi düzene razı edilemedi.

Ukrayna savaşı da aynı gerçeği bir kez daha gösterdi. Rusya’nın Ukrayna şehirlerine ve enerji altyapısına verdiği ağır zarar, Ukrayna toplumunu teslim olmaya zorlamadı. Batı’nın yaptırımları da Rus toplumunda beklenen siyasi çözülmeyi yaratmadı. Her iki tarafta da baskı, halkı yönetimlerine karşı harekete geçirmek yerine milliyetçi bir direnme duygusunu güçlendirdi. Dört yılın sonunda hâlâ Rus halkının Putin’i devireceği beklentisine dayanılıyorsa yanlış hesapta ısrar ediliyor demektir.

Ukrayna, ülkesini beklenenden çok daha güçlü savundu. Rus ordusunun ilk saldırısını durdurması ve dört yılı aşan savaş boyunca direnmesi küçümsenemez. Fakat kahramanca direnmek ile savaşı kazanmak da aynı anlama gelmez. Ukrayna’nın şehirleri, enerji sistemi, sanayisi ve nüfus yapısı ağır hasar gördü. Milyonlarca insan ülkesini terk etti. Ekonominin, devlet bütçesinin ve ordunun ayakta tutulması giderek dış desteğe bağlandı.

Avrupa Birliği, yalnızca 2026 ve 2027 yılları için Ukrayna’ya 90 milyar avroluk kredi sağlıyor; bunun yaklaşık 60 milyar avrosunun savunma ihtiyaçlarına ayrılması öngörülüyor. NATO ülkeleri ise 2026 yılı için 70 milyar avroluk askerî malzeme, yardım ve eğitim taahhüdünde bulunuyor. Bu rakamlar bir zafer kutlamasını değil, Ukrayna’nın savaşı kendi kaynaklarıyla sürdüremediğini gösteriyor.

Savaşın en ağır kaybedeni tartışmasız biçimde Ukrayna’dır. Çünkü savaş Ukrayna topraklarında yapılmakta, Ukrayna şehirleri yıkılmakta, Ukrayna nüfusu azalmakta ve Ukrayna’nın geleceği giderek başkalarının vereceği kararlara bağlanmaktadır. Topraklarının tamamını geri alsa bile kaybettiği insanları, geçen yılları ve uğradığı yıkımı kısa zamanda geri getiremeyecektir.

Peki, Amerika Birleşik Devletleri kazanıyor mu?

ABD, Ukrayna ordusu üzerinden Rusya’yı yıprattı; NATO üzerindeki liderliğini yeniden güçlendirdi ve Avrupa’yı kendi güvenlik şemsiyesi ile silah sistemlerine daha fazla bağladı. Rusya ile Avrupa arasındaki ekonomik ilişkilerin kopması da Washington açısından önemli bir stratejik kazanç oldu.

Fakat ABD, yıllarca desteklediği Ukrayna’yı kesin zafere ulaştıramadı. Rusya’yı çökertemedi, Putin’i iktidardan uzaklaştıramadı ve Moskova’yı uluslararası sistemin dışına itemedi. Üstelik Rusya’yı Çin’e daha fazla yaklaştırarak karşısındaki güçlerin iş birliğini hızlandırdı. Bu nedenle ABD’nin kazançları vardır; fakat ilan edebileceği bir zaferi yoktur.

Avrupa’nın durumu daha ağırdır. Avrupa ülkeleri ucuz Rus enerjisinden uzaklaştı, savunma harcamalarını artırmak zorunda kaldı, milyonlarca Ukraynalı sığınmacının yükünü üstlendi ve kıtanın doğusunda uzun süreli bir güvenlik kriziyle karşı karşıya kaldı. Buna rağmen savaşın yönünü belirleyecek bağımsız bir siyasi irade ortaya koyamadı. Avrupa savaşın tarafıdır, finansörüdür ve sonuçlarından doğrudan etkilenmektedir; fakat savaşın ne zaman ve hangi şartlarda biteceğine tek başına karar verebilecek durumda değildir.

NATO ise kurumsal bakımdan güçlenmiş görünmektedir. Yeni üyeler kazanmış, doğu kanadını tahkim etmiş ve Rusya tehdidi çevresinde yeniden birlik sağlamıştır. Ancak NATO’nun karşısında ortadan kaldırılmış bir Rus tehdidi değil; uzun bir savaş içinde daha fazla silah üreten, daha fazla askerî tecrübe kazanan ve Batı’yı artık açık düşman olarak kabul eden bir Rusya bulunmaktadır. Buna güvenlik denilebilir mi, yoksa ertelenmiş daha büyük bir çatışmanın hazırlığı mı demek gerekir?

Savaşların kazananı ve kaybedeni propaganda cümleleriyle değil, başlangıçtaki hedeflerle ortaya çıkan sonuçlar karşılaştırılarak belirlenir. Rusya Ukrayna’nın tamamını denetleyemedi, yönetimini değiştiremedi ve NATO’nun genişlemesini durduramadı. Bu bakımdan hedeflerinin önemli bir bölümüne ulaşamadı. Fakat Ukrayna da toprak bütünlüğünü sağlayamadı, Batı güvenlik sistemine kesin biçimde katılamadı ve kendi kaynaklarıyla ayakta kalabilecek bir savaş düzeni kuramadı. ABD Rusya’yı zayıflattı fakat yenemedi. Avrupa büyük bedeller ödedi ancak siyasi ağırlığını artıramadı. NATO genişledi fakat karşısındaki tehdidi de büyüttü.

Öyleyse “Rusya neden kaybediyor?” sorusu yanlış kurulmuş bir sorudur. Doğru soru şudur:

Ukrayna’da kim kaybediyor?

Cevap tek bir ülkenin adı değildir. Rusya insan, kaynak ve zaman kaybediyor. Ukrayna ülkesini ve geleceğini kaybediyor. Avrupa ekonomik gücünü ve stratejik bağımsızlığını kaybediyor. ABD ise Rusya’yı istediği sonuca zorlayabileceği iddiasının inandırıcılığını kaybediyor. NATO, genişlerken karşısındaki tehdidi de büyütüyor.

Bu savaşta herkes bir şeyler kazanmış olabilir: Savunma şirketleri para, devletler yeni mevziler, siyasetçiler yeni gerekçeler kazanmıştır. Fakat ortada tartışmasız bir askerî zafer bulunmamaktadır.

Kesin olan yalnızca şudur: Rusya’nın kaybettiğini her gün tekrarlamak, Ukrayna’nın kazandığını göstermeye yetmemektedir.